Het prikbord: leerstof in samenhang zien

Leerlingen zijn soms de weg kwijt in de leerstof. Of ze memoriseren die zonder echt te begrijpen. Leerstof visualiseren verandert dat fundamenteel. Zo zien leerlingen:

  • hoe begrippen met elkaar samenhangen;
  • waar nieuwe kennis op voortbouwt;
  • welke hogere verbanden er bestaan.

Het prikbord in Lernova doet precies dat: een kenniskaart dient als digitale kapstok waaraan je de leerstof ophangt. Leerlingen zien het grote geheel vooraleer ze de details induiken, of net nadat ze die doorgenomen hebben.

 

 

Advance organisers: wat de wetenschap zegt

De theorie

Het idee achter het prikbord is verre van nieuw. David Ausubel introduceerde al in 1960 het concept van de advance organiser: een structurerende kapstok vóór nieuwe leerstof, zodat nieuwe kennis ergens aan kan 'hangen'.

Zijn onderzoek toonde aan dat leerlingen nieuwe informatie significant beter verwerken en onthouden wanneer ze vooraf een cognitief kader krijgen (Ausubel, 1960). Marzano et al. (2001) bevestigden dit in hun grootschalige meta-analyse. Ze identificeerden visuele organisatoren als één van de negen meest effectieve instructiestrategieën.

 

Visuele organisatoren helpen bij:

  • het begrijpen van nieuwe leerstof
  • het studeren en herhalen
  • het toetsen van eigen kennis

 

Kortom: wie leerstof visueel structureert, geeft leerlingen een denkkader.

 

Van wandkaart naar interactieve kenniskaart

Vroeger hingen we leerstofoverzichten aan de klaswand. Dat had zeker zijn verdienste, maar een wandkaart heeft ook reële beperkingen:

  • Ze is statisch: ze toont wat ze toont, en meer niet.
  • Ze is slecht leesbaar voor leerlingen die verder achteraan zitten.
  • Ze gaat niet mee naar huis: zodra de bel gaat, blijft de kaart aan de muur hangen.

Een digitale interactieve kaart lost al deze beperkingen op:

  • Leerlingen klikken door op hun eigen tempo.
  • Ze duiken dieper in de leerstof met beeld en woord.
  • Ze hebben de kaart altijd bij de hand, thuis én op school.

 

Daar toont het digitale weer meerwaarde: een interactieve kenniskaart wordt een echt leerinstrument.

 

Kenniskaarten en tijdlijnen: structuur die loont

Aardrijkskunde: verbanden van kern naar detail

In Lernova aardrijkskunde start elk hoofdstuk met een interactieve kenniskaart. Voordat leerlingen de diepte ingaan, zien ze eerst hoe het thema zich verhoudt tot het grotere geheel.

 

De kenniskaart werkt in beide richtingen:

  • van kern naar detail: nieuwe leerstof een plek geven in het grotere kader;
  • van detail naar kern: zien welk groter verhaal achter een begrip schuilgaat.

 

Kenniskaart in Aardrijkskunde

 

Geschiedenis: gelijktijdigheid en ongelijktijdigheid zichtbaar maken

Historisch denken vraagt meer dan feiten kennen. Leerlingen moeten begrijpen wanneer iets gebeurde, maar ook in relatie tot wat. Dat soort inzicht beklijft pas echt wanneer je het visueel naast elkaar ziet.

 

De interactieve tijdlijn in Lernova geschiedenis maakt dit mogelijk:

 

  • gelijktijdigheid en ongelijktijdigheid van periodes en gebeurtenissen in één oogopslag;
  • overlappende processen en periodes direct vergelijken;
  • oorzaak-gevolgketens in de tijd zichtbaar volgen.
Interactieve tijdlijn in
Lernova geschiedenis in platform.png.png

 

 

Vertrekpunt van denkwerk

Het prikbord en de kenniskaarten zijn geen decoratief sluitstuk van een les. Ze zijn een vertrekpunt voor dieper leren en een krachtig studeermiddel. Ze worden niet zomaar gepresenteerd, maar opgebouwd doorheen de lessen en het hele schooljaar.

 

 

Zelfevaluatie als voorbereiding op de toets

Kan ik elk element op deze kaart uitleggen in eigen woorden? Dat is in essentie een zelfevaluatie die leerlingen voorbereidt op een toets, zonder dat ze er een extra instrument voor nodig hebben. Zo schakelt het prikbord van kennisoverdracht naar metacognitie: leerlingen denken niet alleen over de leerstof na, maar ook over hun eigen begrip ervan.

 

 

Het prikbord in Lernova: volledig aanpasbaar

Geen twee klassen zijn dezelfde. Daarom is het prikbord in Lernova volledig aanpasbaar aan jouw aanpak en jouw leerlingen.

 

In een paar klikken kun je:

  • een foto van een bordschema toevoegen dat je klassikaal opgebouwd hebt;
  • een eigen ontwerp of structuur invoegen die beter aansluit bij jouw didactische keuzes;
  • de kaart leeg laten, zodat leerlingen ze volledig zelfstandig invullen.

 

Het prikbord wordt voor het schooljaar 26-27 gevuld met een interactieve kenniskaart voor de grondig herwerkte methodes Aardrijkskunde en een interactieve tijdlijn voor het vak Geschiedenis.